Að komast úr sporunum > Jón Gunnarsson

Monday, March 01, 2010 ..:: Skoðað 336 sinnum ::..

ÚR SPORUNUM! Íslensk heimili standa frammi fyrir miklum vanda vegna mikilla skulda og vaxandi atvinnuleysis. Stjórnvöld hafa ekki brugðist við vandanum með til raunverulegum aðgerðum og öll fyrirheit um títtnefnda skjaldborg heimilanna eru tóm. Það verður ekki lengur beðið með að taka á vanda heimila og fyrirtækja sem flestum tilvikum eru fórnarlömb efnahagskreppunnar á Íslandi. Þegar horft er til þeirra leiða sem færar eru, má þó aldrei missa sjónar af rót þess vanda sem margir eiga við að glíma; atvinnuleysinu. Við getum unnið að ýmsum félagslegum leiðum, s.s. greiðslujöfnun, greiðslufrestun, seinkun uppboða og fleiru. En ef við lítum framhjá hinu raunverulega vandamáli þá mun vandinn einfaldlega vaxa. Nú dugar ekkert annað en að blása til sóknar í atvinnulífinu. Ef atvinnuleysið verður viðvarandi bætist stöðugt í hóp þeirra sem ekki ráða við skuldir sínar, einkaneysla dregst saman og við festumst í vítahring gjaldþrota, atvinnuleysis og minnkandi umsvifa og skatttekna þar með. Tækifærin eru til staðar en því miður er glíman við atvinnuleysið vitnisburður um magnleysi ríkisstjórnarinnar. Þær leiðir sem vinstri stjórnin hefur gripið til með skattahækkunum á fyrirtæki og einstaklinga munu ekki skila þeim árangri sem að er stefnt. Þetta sést glöggt á fyrstu vikum þessa árs með fréttum um að skatttekjur skili sér ekki eins og áætlað var. Það er dapurlegt þegar fjármálaráðherrann getur einungis nefnt góða blómasölu á konudaginn sem dæmi um þróun neyslu í samfélaginu. Ríkur orðrómur er um aukna svarta atvinnustarfsemi sem gjarnan er dyggur fylgifiskur skattahækkana. Efnahagstillögur Sjálfstæðisflokksins sem lagðar voru fram síðasta vor og aftur á haustmánuðum byggðu á allt annarri nálgun. Þar var skattahækkunum hafnað, boðaður raunhæfur niðurskurður í rekstri hins opinbera á sama tíma og aukið fjármagn yrði sett í framkvæmdir á vegum þess. Reiknað var með að ganga að frestuðum skattgreiðslum á séreignarlífeyrissparnað til að mæta þessum tímabundnu aðstæðum. Í nýlegri fréttatilkynningu frá iðnaðarráðherra segir m.a. „Á vettvangi ríkisstjórnarinnar verði efld yfirsýn yfir aðgerðir ráðuneyta, stofnana, aðila vinnumarkaðarins og lífeyrissjóða í atvinnumálum og greitt fyrir framgangi fjárfestingarverkefna“. Í margræddum stöðugleikasáttmála ríkisstjórnarinnar við aðila vinnumarkaðarins segir að viðræðum við þá og lífeyrissjóði landsins um þátttöku þeirra síðarnefndu í fjármögnun verkefna, skyldi lokið fyrir 1. september sl. Fyrst hálfu ári síðar boðar ráðherra aukna yfirsýn ríkisstjórnarinnar á aðgerðir aðila á eflingu atvinnulífs. Það er óhætt að segja að góðir hlutir gerast hægt á ríkisstjórnarheimilinu! Eins og áður sagði eru tækifærin til staðar og nú þegar er hægt að grípa til aðgerða sem skila sér fljótt í fjölgun atvinnutækifæra og aukinni bjartsýni í samfélaginu. Vegagerð Þau verkefni stór og smá sem Vegagerðin hefur slegið á frest eru fjölmörg. Um er að ræða verkefni sem búið var að bjóða út en hætt var við og verkefni sem tilbúin eru í útboð en frestað. Kostnaðaráætlanir fyrir þessi verkefni hljóðar samtals uppá 8,4 milljarða króna. Stærstu verkefnin eru Álftanesvegur 1,389 milljónir, Arnarnesvegur 1,260 milljónir , Hringvegur 1, Draugahlíðabrekka að Fossvöllum 1,150 milljónir, Norðausturvegur og Dettisfossvegur 1,785 milljónir. Önnur verkefni eru 16 talsins á höfuðborgarsvæðinu og víða um land. Heildarkostnaður við þessi verkefni er áætlaður 8.400 milljónir sem þýðir um 20.000 milljóna aukningu í efnahagsumsvifum í þjóðfélaginu. Áætluð ársstörf bein og óbein eru um 1.500. Til viðbótar þessu má nefna að Norðfjarðargöng eru þegar hönnuð og tilbúin til útboðs en áætlaður kostnaður við þau nemur um 9.000 milljónum og um 250 bein og óbein ársstörf myndast við byggingu þeirra. Það sama gildir um Vaðlaheiðargöng sem tilbúin eru til útboðs. Margfeldisáhrif þýða að reikna má með að öll þessi verkefni leiði af sér allt að 3.500 ársstörf. Framkvæmdir þessar er að mestu leiti hægt að fjármagna innanlands þar sem sáralítill innflutningur á hráefni fylgir þeim. Með þessari aðgerð kæmi til atvinna fyrir þann hóp sem hvað verst hefur farið út úr samdrættinum. Sjávarútvegur Við þær erfiðu aðstæður sem uppi eru er réttlætanlegt að auka aflaheimildir á yfirstandandi fiskveiðiári. Hófleg aukning aflaheimilda má þó ekki ganga á vöxt fiskistofnanna til framtíðar en við þessar aðstæður er réttlætanlegt að hægja á honum. Ef heimilað yrði að veiða 25.000 tonn til viðbótar má reikna með að aflaverðmæti myndi aukast um allt að 12.000 milljónir. Miðað við núverandi stöðu munu margar útgerðir, sérstaklega minni og meðalstórar, stöðvast á næstu vikum. Það hefði í för með sér mjög alvarlegar afleiðingar fyrir rekstur þeirra og afkomu. Það sama gildir fyrir minni fiskvinnslufyrirtæki um allt land sem eru háð afla þessara útgerða. Veiðar og vinnsla þessa afla mun skila allt að 850 ársstörfum og þar sem margfeldisáhrif í sjávarútvegi á atvinnulíf eru mikil má reikna með allt að 2.500 ársstörfum vegna þessarar aflaaukningar. Ef ekkert verður að gert mun það leiða af sér ótímabær gjaldþrot í greininni sem og aukið atvinnuleysi. Vegna alvarlegrar stöðu og óvissu í greininni m.a. vegna fáránlegra hugmynda um fyrningu aflaheimilda hafa viðskipti við fyrirtæki sem þjónusta sjávarútveg dregist umtalsvert saman. Sú þróun heldur áfram að óbreyttu. Orkufrekur iðnaður Eitt af þeim fjöreggjum sem við Íslendingar eigum er orkan í fallvötnum og iðrum jarðar. Ríkistjórnin virðist ekki bera gæfu til að stuðla að nýtingu þessara auðlinda okkur öllum til hagsbóta. Ráðherrar ríkisstjórnarinnar leggja hins vegar lykkju á leið sína til að leggja stein í götu stóriðjuframkvæmda og annarra verkefna sem krefjast verulegrar raforku. Svo einbeittir eru þeir við þessa iðju að ekki er annað hægt en dást að staðfestunni. En aðdáunin er skammvinn þegar ístöðuleysið í öllum öðrum málum sem varða þjóðarhag er höfð í huga sem og afleiðingarnar fyrir þjóðfélagið. Að framlengja ekki viljayfirlýsingu vegna framkvæmda á Bakka er hneisa og framgangan varðandi Helguvíkurframkvæmdina er fáheyrð. Þá endurspeglar seinagangur og úrræðaleysi varðandi uppbyggingu gagnavera algert skilningsleysi. Óskiljanleg er sú ákvörðun að setja aðeins 3% af fyrirhuguðum framkvæmdum við Búðarhálsvirkjun í útboð. Í samvinnu við lífeyrissjóði á að tryggja fjármögnun á Búðarháls- og Hverahlíðarvirkjunum. Það er full þörf fyrir orkuna frá þessum virkjunum og framkvæmdir við þær geta hafist strax. Þetta myndi skapa hundruð starfa á framkvæmdatímanum. Aðrar framkvæmdir Þessi upptaling er ekki tæmandi. Það má til viðbótar nefna t.d. opnun einkasjúkrahúsa eins og hugmyndir hafa verið uppi um á Suðurnesjum. Þar er reiknað með að starfsmenn geti orðið allt að 300. Ríkisstjórnin hefur tafið framgang þess máls og var ótrúlegt að fylgjast með hrokafullri afstöðu heilbrigðisráðherrans í garð þessa verkefnis á Alþingi á fimmtudag. Umtalaður landflótti er ekki síst í heilbrigðisstéttum og læknar sem verið hafa í sérnámi erlendis eru ekki að skila sér heim. Það er raunhæft og bráðnauðsynlegt að grípa til þeirra aðgerða sem hér hafa verið talin upp. Slíkt myndi hafa í för með sér aukna bjartsýni og neyslu sem er þjóðinni nauðsynleg á þessum erfiðu tímum. Mörg þúsund ársstörf myndu skapast og flest þeirra í greinum sem hvað verst hafa farið út úr yfirstandandi kreppu. Alþingi og ríkisstjórn bera hér mikla ábyrgð og andstæðingar uppbyggingar í atvinnulífi verða að leggjast á árarnar með okkur hinum til að koma íslensku samfélagi úr sporunum. Niðurstaða Ef horft er yfir sviðið hvað varðar atvinnumál blasir við auðn. Engar nýjar raunhæfar hugmyndir eru upp þótt stöðugt sé talað um að allt sé fullt af tækifærum. Ef innt er eftir því hver þau séu verður fátt um svör. Talað er óljóst um nýsköpun, ferðamennsku og smáiðnað, en á sama tíma eru skattar hækkaðir á þessar greinar sem auðvitað er til þess eins fallið að troða niður allan nýgræðing. Nú er kominn tími til að láta hendur standa fram úr ermum.

Athugasemdir

Name (required)

Email (required)

Website

Enter the code shown above:

Notify me of followup comments via e-mail